Food in Life - Yiyecek, İçecek, Mekan ve Gastronomi Kültürü Portalı -
foodinlife.com.tr - makale / Eklenme Tarihi: 02.09.2013

Arap Ülkelerindeki Şakşuka, Bizde Menemen Oldu

Rixos Al Nasr Hotel Tripoli Libya Executive Culinary Chef Mehmet Ektirir
Şakşuka’yı duyduğumuzda hemen aklımıza gelen Antalya’nın meşhur mezesidir. Şakşuka Arap ülkelerinde de çok yaygındır.

Ama "lütfen bir şakşuka verirmisiniz?" dediğinizde; bir süprizle karşılaşmaya hazır olmalısınız.Çünkü hayal ettiğiniz şakşuka yerine, menemen gelecektir.

Kuzey Afrika'da ilk “shakshuka”nın Fas ülkesinden çıkarak dağıldığı bilinir. Libya’da eski Yahudulerin popüler yemeği olarak bilinen Shakshuka(menemen) tüm Arap ülkelerinde talep gören yemektir.Halen İsrail’in en popüler yemekleri arasındadır.Hatta sadece “shakshuka” yapan restoranları mevcuttur. (Dr. SHAKSHUKA) Her ülke kendisinden birşeyler ilave etmiş olsalar da ana ürün bellidir. Doğranmış kuru soğan, isteğe göre sarımsak,biber,domates,yumurta...

Ülkemizde menemen olarak bildiğimiz Shakshuka, Osmanlıdan miras olarak bilinir. Araştırdığımızda menemen yemeğinin Osmanlı Mutfağına ait olmadığını göreceğiz. Çünkü Anadolu Topraklarına  domatesin Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra girdiği bilinir.

Arap ülkelerinde Shakshuka bizde neden Menemen?

Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılması sonucunda,göç etmeye zorlanan Balkan ve Ege Adaları halkı, Anadolu topraklarına yerleştirilir. (Ermeni ve Rumların bıraktıkları bölgelere).

Girit ve Balkan Yarımadası’ndan gelen Türk Kökenli ailelerden de Menemen bölgesine yerleştirilmişlerdir. Girit halkının ve yerli Menemen halkının kaynaşması uzun sürmemiştir. Birbirleri arasında kültürel alışverişler başlamış. Girit halkının Rum zülmünden kaçarak dağlara sığınması ve yaşamını dağlarda geçirmesi , bu insanlara dağda doğal olarak yetişen otların yenilebilirliğini öğretmiştir. Dağdan topladıkları ebegömeci,radika vs.. gibi otları kavurarak, haşlarayarak, yumurta ile yemek yapmışlardır. Bu yemek kültürlerini Menemen’de devam etmişlerdir. Gelen misafirlerine bu yemeklerinden ikram etmişlerdir. Menemen halkının bu ikram edilen yemekler fazlasıyla beğenisini kazanmıştır. Yerli halk, Giritliler gibi bu otları toplayarak sofralarına aş olarak ilave etmişlerdir.

1920 lerden sonra İzmir bölgesinde yetiştirilmeye başlanan domates ile Menemen halkı tanışmış ve yemeklerinde kullanmaya başlamıştır. Menemen halkının en çok yaptığı yemek kaynatılmış domates içerisine et ve patates koyarak hazırlanan yemektir. (Etli Domates) Giritliler bu yemekle burda ilk kez tanışırlar.
Giritliler bu “etli domates” yemeğini değiştirerek;

Yemekten eti çıkarıp yumurta,

Patatesi çıkarıp soğan koyarlar,

Sonuçta ortaya ‘’yumurtalı domates ‘’ çıkar.
 
İki halkın bu yemeği beğenmesi ve maliyet olarak az olmasından dolayı hızlı popüler olur.İzmir’den gelen misafirlerin bu yemeği tanıması ve beğenmesi ile; “Menemenlilerin yemeği” adını alır.Kısa sürede menemen lokantalarında yaygınlaşan ve satılmaya başlayan Menemen yemeği , günümüzde halen “menemen” olarak beğenilerek sofralarımızda…

Yorum Ekleyin :

İçeriklere yorum ekleyebilmek için lütfen kullanıcı girişi yapın.