Ev hanımlarının hijyen bilgisi

Prof. Dr. Nezih Müftügil

Tarladan çatala kadar uzanan gıda zincirinin son halkası sofralarımız. Çiftliklerde ve tarlalarda başlayan gıda üretimi çeşitli aşamalardan sonra marketlerde ve pazarlarda tüketicilere ulaşıyor. Lokanta, okul, iş yeri gibi toplu beslenme yerleri yanında gıdayı en çok evlerde tüketiyoruz.  Tüm dünyada ev dışında yemek yemeye yönelim hızlı bir artış gösterse bile büyük miktarda gıdayı hala evlerde tüketiyoruz. 

Ev dışında yemek yenilen mekanlara yönelik gıda güvenliği kaygılarımızı sıklıkla dile getiriyor ve tartışıyoruz. Bu mekanlarda gıdaların sağlıklı olamayabileceğini düşünüyoruz.  Buralarda hazırlanan yemeklerin gıda zehirlenmesine neden olabileceği endişesi taşıyor ve mekan seçerken özenli olmaya çalışıyoruz. Buna karşılık, evlerde hazırlanan yemeklerin sağlıklı olup olmadığı konusuna fazla kafa yormuyoruz. Evlerde hazırlanan yemeklerin hangi hijyenik koşullarda hazırlandığını ve ev hanımlarının hijyen konusundaki bilgilerinin yeterliliğini pek sorgulamıyoruz. 


Ev hanımlarına “hijyen nedir” diye sorduğumuz zaman çoğu hijyen temizliktir diye cevap verecektir. Evet, gerçektende bir çoğumuz  hijyenin sadece temizlik olduğunu düşünüyoruz. Bu algılamada temizlik kimyasalları üreten firmalarının verdiği reklamların etkisi var. Bu firmalar ürün reklamlarında hijyen ve temizlik vurgusunu fazla yapıyorlar. Ama, hijyen sadece temizlik değildir. Hijyen, sağlıklı yaşam koşulları ve kurallarını içeren geniş anlamlı bir kavramdır. Gıda hijyeni dediğimiz zamanda sağlıklı yemek üretimine yönelik koşul ve kuralları ifade ediyoruz. 


Ticari yemek yapan kuruluşlarla karşılaştıracak olursak evlerde hazırlanan yemeklerin daha sağlıklı olabileceğini iddia etmek kolay değil. Ticari yemek yapan işletmeler, hazır yemek üreten kuruluşlar en azından yasal bir kontrol ve takip sistemi içinde yer almaktadırlar. Bu  kuruluşlar yetersiz de olsa bir denetim kapsamı içindedirler. Kuruluşları izne tabidir ve zaman zaman yasal kuruluşlar tarafından denetlenirler. Yeni gıda yasası çalışan her gıda işcisinin sekiz saatlik bir hijyen eğitimi almasını zorunlu hale getirmiştir.

Buna karşılık, ev hanımları  sağlıklı gıda üretimi konusunda formal bir eğitim almadan hane halkına yemek yapmaktadır. Gıda hijyeni kurallarını iyi bilmeden hazırlanan yemekler daima sağlık riski taşıyacaktır. Ev hanımları okul dönemlerinde aldıkları sınırlı bir hijyen bilgisi ve yaşam standartlarına bağlı olarak aileden edindikleri hijyen alışkanlıkları ile yemek yapmaktadırlar.  Ev hanımları gıdanın niçin bozulduğu ve bozulmaması için neler yapılması konusunda bilgi sahibi olmalıdırlar. Ellerin yıkanması, gıdaların soğukta saklanması, et ve tavuğun iyi pişirilmesi, çiğ ve pişmiş gıdanın birbirinden ayrı tutulması, sebze ve meyvelerin iyi yıkanması, mutfak yüzeylerinin iyi temizlenmesi konularını iyi bilmeli ve doğru uygulamaları alışkanlık haline getirmelidirler. 

Bu bilgiler günümüzde  ev hanımlarına en uygun ve etkin şekilde  TV programları ile aktarılabilir. TV kanallarındaki yemek programları pek çok  ev hanımı tarafından ilgi ile izleniyor.  Bu programların içine yerleştirilen hijyen bilgileri ev hanımlarının ilgisini çekecektir. Hijyenle ilgili bilgiler bu programlarda ilginç ve dikkati çekecek görüntüler ve oyunlar halinde izleyen ev hanımlarına aktarılırsa ev hanımları bu bilgileri daha iyi anlayacak ve algılayabilecektir. Milyonlarca kişiye yemek hazırlayan ev hanımlarının  hijyen konusunda daha bilgili hale getirilmesi   toplum sağlığı açısından sanılanın ötesinde yararlı sonuçlar getirir. 

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*